First, what CLS is about

• Computational Literary Studies
• Aimed at analyzing (large amounts of) textual data…
• … by computational techniques

Imiesłów uprzedni

Imiesłów uprzedni

Imiesłów uprzedni

Imiesłów uprzedni

Imiesłów uprzedni

Imiesłów uprzedni

Imiesłów uprzedni

Spójniki aby, żeby, by

Zaimek zwrotny się

Spójnik że

Spójnik tedy

stylistyczny odcisk palca

• Pojęcie stylistycznego odcisku palca
  • cechy języka niedostrzegalne gołym okiem
  • poza kontrolą autora (nieświadome)
  • odporne na imitację, parodię itp.
  • bardzo silny znacznik: częstości słów gramatycznych
  • chętnie wybierane przybliżenie: najczęstsze słowa
• Czy styl jest jednoznacznie zależny od autora? (cf. kod DNA, odcisk palca, wzór na źrenicy, …)

Problemy atrybucyjne

• kim był Gall Anonim?
• czy Mikołaj Sęp-Szarzyński napisał zbiór erotyków?
• Ajschylos (Prometeusz w okowach), Eurypides (Resus)
• Owidiusz, Apulejusz
• John Milton, Francis Bacon
• Szołochow (Cichy Don)
• Harper Lee, Joseph Conrad, Ford Madox Ford,
  
• Elena Ferrante

Roman de la Rose

• Roman de la Rose – Powieść o Róży
• XIII-wieczny starofrancuski poemat alegoryczny…
• … napisany przez dwóch autorów:
  • Wilhelm z Lorris (ca. 1230)
  • Jan z Meun (ca. 1275)
• Wiemy, gdzie nastąpiła zmiana (w. 4058).

Roman de la Rose

Biblia królowej Zofii

• XV-wieczny przekład Biblii na polski
• Dwa tomy:
  • tom II rozmontowany przed XVII wiekiem.
  • tom I zaginiony (zniszczony?) w 1945
• Na szczęście mamy faksymile z 1930 r.

Biblia królowej Zofii

Biblia królowej Zofii

• Przełożony z czeskiego:
  • hebrajski -> łacina -> czeski -> polski
• Pięć rąk pisarskich
• Prawdopodobnie więcej niż jeden tłumacz
• Wiele przemieszanych warstw stylistycznych

Biblia królowej Zofii

Zróżnicowanie języka bohaterów

• Computation into criticism (John Burrows)
• czy socjolingwistyczne zróżnicowanie tekstów da się odtworzyć w literaturze?

Mocny idiolekt (kobiety)

Mocny idiolekt (mężczyźni)

Słaby idiolekt (mężczyźni)

• postaci kobiece bardziej charakterystyczne
• postaci drugoplanowe bardziej charakterystyczne

Szekspir oraz dramat rosyjski

Dramat francuski oraz niemiecki

Różnicujące słowa

zaimki vs. rodzajniki

słownictwo rodzinne vs. słownictwo polityczne